Artist Talk: Anne-Laure Vandeputte
Anne-Laure Vandeputte staat bekend om haar rauwe en kwetsbare theatertaal. Tijdens haar schrijfresidentie op C-mine kneedde ze verder aan de tekst van My Body is a Commodity, een voorstelling die de dunne lijnen onderzoekt tussen persoonlijke en maatschappelijke verhalen rond lichamelijkheid, seksueel trauma en sekswerk.
Wat dreef je tot het maken van ‘My Body is a Commodity’?
Eigenlijk begon het allemaal als een onderzoek naar hoe ik mezelf verhoud tot de verhalen waarin mijn lichaam, maar ook alle andere lichamen, zijn ingeschreven – en welke verhalen ontbreken. Seksueel trauma werd een kernvraag, maar hoe praat je daarover? We hebben een paar termen sinds #MeToo, zoals ‘grensoverschrijdend gedrag’, maar dat dekt niets van de grijze zones. Het is geen aanklacht geworden, maar echt een zoektocht: wie beslist eigenlijk wat ‘trauma’ is? En wat levert het benoemen van ‘slachtofferschap’ op? Voor wie doen we dat?
Om dat beter te begrijpen, volgde je enkele sekswerkers.
Inderdaad, maar dat wist ik eigenlijk niet toen ik aan het maakproces begon. Ik wilde oorspronkelijk iets over de empowerment van sekswerk maken en kreeg pas tijdens het onderzoek door waar ik het eigenlijk over wilde hebben. Roxy, het fictieve personage in de voorstelling, is een collage van de vele sekswerkers die ik sprak. Hun verhalen dwongen me om na te denken over hoe we allemaal soms een rol spelen. Wanneer zijn we echt onszelf, en wanneer zijn we een personage in het verhaal van een ander? Sekswerk wordt zo vaak beladen met stigma en simplistische beelden, terwijl de werkelijkheid een pak genuanceerder is. Het fascineert me om te zien hoe zij zich door die maatschappelijke verhaaltjes heen bewegen. Net zoals bij iedereen: wanneer is het performatief, en wanneer is het een stuk van jezelf dat je toont?
Hoe heeft je tijd op C-mine bijgedragen aan je maakproces?
Die residentie dwong me echt om al mijn teksten te finetunen. Ik kwam toe met een hoop tekst en ideeën zonder veel structuur. Op C-mine kon ik eindelijk de boel ordenen en focussen. Het was intens en soms best kutwerk (lacht), maar ik kwam er wel uit met een solide basis die ik kon delen met het team. Na zo’n periode van focus weet je echt: oké, hier kan ik mee aan de slag, dit wordt de voorstelling.
Eén van die teamleden is Andrew van Ostade, die ook de muziek verzorgt. Hoe beïnvloedt muziek het stuk?
Ik heb lang nagedacht over hoeveel kwetsbaarheid je op scène kunt tonen en welke lagen performativiteit daarvoor nodig zijn. Muziek voegt die extra laag toe, waardoor ik zware thema’s kan brengen zonder dat het té persoonlijk wordt. Ik ben altijd gefascineerd door hoe een leadzanger intense emoties kan overbrengen via een songtekst, dus koos ik snel voor muziek, met Andrew als vaste steun. Hij is een magiër: ik geef hem een vage melodie of een hint als 'iets met melancholie', en hij komt meteen met de perfecte klank. Die muzikale laag maakt zware thema’s performatief en licht, waardoor het publiek gewoon kan 'kijken'.
Is er doorheen dit proces een betekenisvol moment geweest dat je met ons kan delen?
Na de avant-première kwamen mensen naar me toe met hun eigen verhalen. Niet op een ‘ik-stort-mijn-hart-uit-manier’, maar op een manier van ‘we snappen elkaar’. Sommigen zeiden dat ze terugkomen met een vriendin of hun dochter. En er was zelfs een man die zei: "al mijn levensvragen zitten in deze voorstelling." Dan denk ik: ja, daarom doe ik dit.