Artist Talk: Aya Sabi

Aya Sabi

Artist Talk: Aya Sabi

Moeten we Aya Sabi nog introduceren? Na succesvolle publicaties bij Das Mag, schrijfsels voor MO* en De Morgen en met een Ultima ‘Opkomend talent’ op
zak, is ze niet meer weg te slaan uit de literaire wereld - maar ook het theater maakt best z’n borst nat. In haar roman ‘Half leven’ zoomt ze in op etterende familieverhalen en intergenerationeel trauma, een thema dat ze dieper onderzoekt tijdens haar schrijfresidentie in C-mine.

Hoe kijk je tot nu toe terug op jouw schrijfresidentie bij C-mine?
In alle eerlijkheid: dit is de beste residentie die ik al heb mogen ervaren. Ik zie het eigenlijk niet als een residentie, het woord dekt de lading niet van de begeleiding die ik
ontvang. In C-mine krijg ik echt emotionele ruimte om met mijn werk aan de slag te gaan, maar ook meer praktischheeft Sarah (Rombouts, Curator WORDS, red.) me geleerd hoe ik best onderhandel, hoe ik een dossier schrijf of hoe ik  een begroting maak. In een paar maanden ben ik een ander mens geworden. In die zin was het misschien meer een professionaliseringstraject dan een residentie voor mij.

Hoe heeft het je artistieke proces beïnvloed?
Ik heb nu bijvoorbeeld geleerd dat er iets bestaat als toonmomenten, en hoe je ervoor zorgt dat je op verschillende plaatsen naar buiten kan komen met je werk en zo je eigen mini-gemeenschap creëert. Maar ook hoe je verschillende makers rond de tafel kan brengen. Het liet me ontdekken dat theater maken, in tegenstelling tot een roman schrijven, een collectief proces is. En het is gewoon heel fijn om te zien hoe mensen enthousiast worden en mee hun schouders onder je project te zetten.

Intergenerationeel trauma vormt de basis van je roman en voorstelling, werk je hier nog op verder?
Ik heb met veel mensen gesproken en het voelt echt geweldig dat mijn boek zo veel gelezen wordt. Het is een enorme eer. Tegelijk legt het ook een pijnlijke wond
bloot die bij veel mensen openligt. Ik voel een zekere verantwoordelijkheid of urgentie.

Ik geloof sterk in niet-talige manieren om met pijn om te gaan, iets wat een lichaam vereist. Voor mij is troost vinden in muziek en gezamenlijk eten essentieel. Het zijn activiteiten die je met je lichaam doet, net zoals theater maken of tuinieren. Het brengt geluk en laat je toe om volledig in het hier en nu te zijn.

Aya Sabi

Het benoemen van dat trauma is een ding, maar hoe ga je er dan mee om?
Ik heb me erin verdiept en ik wil die kennis graag delen met de rest van de wereld. Want de pijn is er en ligt bloot, maar inderdaad – wat doe je ermee? Zo kwam ik op het idee van intergenerationele troost. Je (voor)ouders hebben je ook goede dingen geleerd: ze gaven je normen en waarden mee en hebben je laten zien wat het betekent om mens te zijn. Soms is het alleen al in de weerspiegeling van de pijn dat je troost kan vinden.

Waarin vind jij troost?
Muziek en eten zijn niet-talige manieren om met pijn om te gaan, iets wat een lichaam vereist. Voor mij is troost vinden in muziek en gezamenlijk eten essentieel. Het zijn
activiteiten die je met je lichaam doet, net zoals theater maken of tuinieren. Het brengt geluk en laat je toe om volledig in het hier en nu te zijn. Daarnaast zijn zowel muziek als eten universele talen van communicatie en verbinding. Ik ben zelf gek op Marokkaans eten, en dat zit dus ook stevig verwerkt in ‘Half leven’, mijn roman.

Daarin geven de drie vrouwen van generatie op generatie niet alleen schoonheidsgeheimen door, maar ook recepten. Die jij op je beurt weer met de lezer deelt.
Inderdaad, en ik kreeg vaak de vraag van lezers waar ze die gerechten kunnen eten. Om daarop een antwoord te bieden, zal ik tijdens OOGST ook een maaltijdbox aanbieden met een bijpassend luisterverhaal. Als luisteraar word je een actieve deelnemer van het verhaal terwijl je zelf door de stappen van het recept loopt, en dat terwijl je geniet van de comfortabele intimiteit van je eigen huis. Mooi, toch?